Έρχονται αλλαγές στη ρύθμιση για τα «ξεχασμένα» τετραγωνικά

23 Ιανουαρίου, 2020

Σε ηλεκτρονική πλατφόρμα που θα τεθεί σε λειτουργία από την Κεντρική Eνωση Δήμων Ελλάδος (ΚΕΔΕ) θα κληθούν, τελικά, να υποβάλουν στους Δήμους τις δηλώσεις για τη διόρθωση των στοιχείων των επιφανειών των ακινήτων τους χιλιάδες πολίτες, ώστε να επωφεληθούν από την ευνοϊκή ρύθμιση της παραγράφου 2 του άρθρου 51 του ν. 4647/2019, που θα τους απαλλάξει από πρόστιμα και αναδρομικές επιβαρύνσεις με δημοτικούς φόρους και δημοτικά τέλη για τη δεκαετία 2010-2019 για τα τετραγωνικά μέτρα που είχαν αφήσει αδήλωτα και την οποία νομοθέτησε ο υπουργός Εσωτερικών Τάκης Θεοδωρικάκος.

Στη λύση αυτή προσανατολίζεται η ΚΕΔΕ, καθώς διαπιστώνεται ότι οι πολλοί Δήμοι της χώρας δεν είναι σε θέση να υποδεχθούν τις απαιτούμενες διορθωτικές δηλώσεις και δεν μπορούν να εξυπηρετήσουν τους δημότες τους που ενδιαφέρονται να υπαχθούν στη ρύθμιση, με σοβαρό κίνδυνο να τιναχθεί στον αέρα το όλο εγχείρημα για την εφαρμογή της.

Εντωμεταξύ, η σχετική διευκρινιστική εγκύκλιος με τις οδηγίες για την εφαρμογή της ρύθμισης αναμένεται να εκδοθεί και αποσταλεί στους Δήμους από το υπουργείο Εσωτερικών τις επόμενες ημέρες. Επιπλέον έχει διαπιστωθεί ότι πάρα πολλοί ιδιοκτήτες ακινήτων κυρίως από την περιφέρεια της χώρας δεν έχουν καν ενημερωθεί για την ψήφιση της συγκεκριμένης ρύθμισης.

Εξαιτίας των γεγονότων αυτών, είναι πλέον πολύ πιθανό η κυβέρνηση να παρατείνει την προθεσμία υποβολής των δηλώσεων μέχρι και το τέλος Ιουνίου, ώστε να προλάβουν να ενημερωθούν και να επωφεληθούν όλοι οι ιδιοκτήτες που δύνανται να υπαχθούν στην ευνοϊκή ρύθμιση. Επίσης, εξετάζεται το ενδεχόμενο να ζητηθεί βοήθεια από την Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων (Α.Α.Δ.Ε.) για την υποστήριξη της εφαρμογής της ρύθμισης. Συγκεκριμένα, μελετάται η ιδέα να ζητηθεί από την ΑΑΔΕ να στείλει στους φορολογούμενους μηνύματα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου (e-mail) με τα οποία θα τους γνωστοποιεί ότι έχει ψηφιστεί η συγκεκριμένη ευνοϊκή ρύθμιση, θα τους ενημερώνει αναλυτικά για το τι ακριβώς προβλέπει και θα τους προτρέπει, εφόσον διαπιστώνουν ότι μπορούν να υπαχθούν, να σπεύσουν και να επωφεληθούν.

Πολλές άλλες χιλιάδες ιδιοκτήτες ακινήτων έχουν, πάντως, ήδη ειδοποιηθεί και ενημερωθεί από τους Δήμους τους μέσω μηνυμάτων ηλεκτρονικού ταχυδρομείου (e-mail) για τη δυνατότητα υπαγωγής στη συγκεκριμένη ρύθμιση. Εχουν δε ήδη τη δυνατότητα να υποβάλουν ηλεκτρονικά στους Δήμους τους τις απαιτούμενες διορθωτικές δηλώσεις και μπορούν από τώρα να επωφεληθούν από την εν λόγω ρύθμιση. Πρόκειται για Δήμους της χώρας οι οποίοι έχουν δημιουργήσει από μόνοι τους διαδικτυακές ηλεκτρονικές εφαρμογές για τη διευκόλυνση και την εξυπηρέτηση των δημοτών τους.

Η εν λόγω ρύθμιση, η οποία νομοθετήθηκε με πρωτοβουλία του υπουργού Εσωτερικών Τάκη Θεοδωρικάκου, κατόπιν αιτήματος της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Ιδιοκτητών Ακινήτων (Π.ΟΜ.ΙΔ.Α.) προβλέπει, συγκεκριμένα, ότι: «Οι υπόχρεοι σε υποβολή δήλωσης για τον καθορισµό της επιφάνειας ή και της χρήσης ακινήτου περί του υπολογισµού φόρων, τελών και εισφορών προς τους ΟΤΑ Α΄ βαθµού µπορούν να υποβάλουν δήλωση µε τα ορθά στοιχεία µέχρι 31-3-2020, χωρίς την επιβολή προστίµων για τη µη υποβολή ή την υποβολή ανακριβούς δήλωσης. Διαφορές στους αναλογούντες φόρους, τέλη και εισφορές εκ των δηλώσεων του προηγούµενου εδαφίου υπολογίζονται και οφείλονται µόνο από την 1η-1-2020».

Τη δυνατότητα υπαγωγής στη ρύθμιση αυτή έχουν, μεταξύ άλλων, όσοι έχουν δηλώσει ανακριβώς εδώ και πολλά χρόνια τα τετραγωνικά μέτρα των ιδιοκτησιών τους στους Δήμους, όσοι τακτοποίησαν πρόσφατα αυθαίρετα κτίσματα, καθώς και όσοι έχουν αφήσει αδήλωτα στους Δήμους ολόκληρα ακίνητα. Για τους ιδιοκτήτες που θα υπαχθούν στη συγκεκριμένη ρύθμιση η χρέωση με τα επιπλέον ποσά δημοτικών φόρων και δημοτικών τελών θα αρχίσει να υπολογίζεται από την 1η-1-2020. Ως προθεσμία υποβολής των απαιτούμενων δηλώσεων έχει οριστεί η 31η Μαρτίου 2020.

Μέχρι στιγμής, πάντως, επειδή δεν έχει εκδοθεί από το υπουργείο Εσωτερικών η πολυαναμενόμενη εγκύκλιος με τις οδηγίες και τις διευκρινίσεις για την εφαρμογή της συγκεκριμένης ρύθμισης, πολλοί ενδιαφερόμενοι πολίτες που έχουν προσέλθει σε Δήμους, εκδηλώνοντας τις προθέσεις τους να υποβάλουν τις απαιτούμενες διορθωτικές δηλώσεις, έχουν λάβει από τους αρμοδίους υπαλλήλους την απάντηση ότι δεν έχουν ακόμη ενημερωθεί κι ότι προς το παρόν δεν μπορούν να εφαρμόσουν τη συγκεκριμένη ρύθμιση! Το γεγονός ότι οι περισσότεροι Δήμοι είναι απροετοίμαστοι και δεν είναι σε θέση να εξυπηρετήσουν τους δημότες τους που θέλουν να υπαχθούν στην εν λόγω ρύθμιση, αλλά θα χρειαστεί τελικά να περιμένουν μέχρι η ΚΕΔΕ να θέσει σε λειτουργία την ηλεκτρονική πλατφόρμα για την υποβολή των δηλώσεων, σε συνδυασμό με την καθυστέρηση που ήδη σημειώνεται στην έκδοση της σχετικής εφαρμοστικής εγκυκλίου, αναμένεται να οδηγήσει αναγκαστικά σε παράταση της προθεσμίας υποβολής των δηλώσεων τουλάχιστον κατά ένα τρίμηνο. Δηλαδή είναι πλέον πολύ πιθανό η προθεσμία της 31ης Μαρτίου 2020 να παραταθεί μέχρι την 30ή Ιουνίου 2020.

Συμβουλές και οδηγίες στους ιδιοκτήτες από την ΠΟΜΙΔΑ

Η ΠΟΜΙΔΑ, η οποία εισηγήθηκε την ψήφιση και την εφαρμογή της ευνοϊκής ρύθμισης της παραγράφου 2 του άρθρου 51 του ν. 4647/2019, έχει ήδη ενημερώσει αναλυτικά τους ενδιαφερόμενους ιδιοκτήτες ακινήτων για την εφαρμογή της αναρτώντας στην ιστοσελίδα της μια σειρά ερωταπαντήσεων, που έχει ως εξής:

  1. Ποιος δικαιούται να υπαχθεί στη ρύθμιση της παραγράφου 2 του άρθρου 51 του ν. 4647/2019;

Κάθε ιδιοκτήτης κτίσματος ή οικοπέδου που δεν το έχει δηλωμένο στον οικείο ΟΤΑ καθώς και κάθε ιδιοκτήτης που το έχει δηλώσει με μικρότερο εμβαδόν από το πραγματικό, όπως διαμερίσματα, μονοκατοικίες, καταστήματα, γραφεία, αποθήκες, βοηθητικούς χώρους κτιρίων και πολυκατοικιών, βιοτεχνικούς και βιομηχανικούς και ακάλυπτους χώρους, νόμιμα ή τακτοποιημένα αυθαίρετα.

  1. Ποιες επιφάνειες ακινήτων υπάγονται στη ρύθμιση αυτή;

Η ρύθμιση αυτή ρητά καλύπτει ενδεικτικά τις επιφάνειες ακινήτων που είχαν δηλωθεί ελλιπώς, επιφάνειες ακινήτων τα οποία δεν δηλώθηκαν ποτέ για την υποβολή τους σε δημοτική φορολογία αλλά και τις επιφάνειες ακινήτων που δεν ηλεκτροδοτήθηκαν ποτέ.

  1. Τι δικαιούται να κάνει και γιατί;

Να υποβάλει δήλωση με τα πλήρη και ορθά στοιχεία των επιφανειών όλων των ακινήτων του, ηλεκτροδοτούμενων και μη, με την οποία θα απαλλαγεί από όλες τις αναδρομικές οφειλές πολλών ετών και από οποιοδήποτε πρόστιμο ή προσαύξηση, όπως προέβλεπε η σχετική νομοθεσία, ιδιαίτερα για τις τακτοποιήσεις αυθαιρέτων ακινήτων.

  1. Από ποιες κατηγορίες φόρων και τελών απαλλάσσει αναδρομικά η ρύθμιση αυτή;

Η ρύθμιση αυτή καταλαμβάνει κάθε είδους φόρους, τέλη και εισφορές προς τους Δήμους της χώρας, ήτοι τα δημοτικά τέλη καθαριότητας και φωτισμού, το Τέλος Ακίνητης Περιουσίας (ΤΑΠ) και τον δημοτικό φόρο.

  1. Πού και πώς πρέπει να υποβληθούν οι δηλώσεις αυτές;

Οι δηλώσεις αυτές πρέπει να υποβληθούν στις υπηρεσίες εσόδων των οικείων Δήμων. Οι ενδιαφερόμενοι πρέπει να προσκομίσουν και να συνυποβάλλουν φωτοτυπίες από τον τίτλο ιδιοκτησίας τους, τον τίτλο τακτοποίησης (αν υπάρχει), το Ε9 τους από το οποίο προκύπτει και ο ΑΦΜ τους, πρόσφατο λογαριασμό ρεύματος και την αστυνομική ταυτότητά τους.

  1. Μέχρι πότε πρέπει να υποβληθούν οι δηλώσεις αυτές;

Η προθεσμία που ορίζει η διάταξη αυτή είναι μέχρι την 31η Μαρτίου 2020.

  1. Από πότε θα αρχίσει να τρέχει η χρέωση για τα πρόσθετα εμβαδά που θα δηλωθούν;

Η χρέωση των δημοτικών φόρων και τελών των πρόσθετων εμβαδών θα αρχίσει από την 1.1.2020, όποτε και αν δηλωθούν αυτά.

  1. Τι θα συμβεί αν δεν δηλωθούν εμπρόθεσμα τα πρόσθετα εμβαδά;

Μετά τη λήξη της προθεσμίας οικειοθελούς δήλωσης, θα ισχύσουν ξανά οι προηγούμενες διατάξεις που προέβλεπαν αναδρομικές οφειλές με πρόστιμα, οι οποίες θα ενεργοποιηθούν είτε όταν αρχίσουν οι διασταυρώσεις των στοιχείων του ΔΕΔΔΗΕ με τα στοιχεία του Ε9, στα οποία έχουν πλέον πρόσβαση οι ΟΤΑ της χώρας, είτε όταν ο ενδιαφερόμενος ιδιοκτήτης ή οι κληρονόμοι του ζητήσουν πιστοποιητικό μη οφειλής ΤΑΠ για μεταβίβαση, γονική παροχή ή αποδοχή κληρονομιάς του ακινήτου.

  1. Τι θα συμβεί με όσους υπέβαλαν δηλώσεις πριν από τη δημοσίευση του παραπάνω νόμου, και βεβαιώθηκαν εις βάρος τους τα σχετικά ποσά δημοτικών τελών;

Σε ό,τι αφορά οφειλές από διαφορές δηλωμένων επιφανειών ακινήτων, που βεβαιώθηκαν με οικειοθελή προσέλευση των ενδιαφερομένων, ο υπουργός Εσωτερικών κ. Παν. Θεοδωρικάκος δήλωσε ότι για λόγους ισονομίας των πολιτών και ιδιαίτερα των συνεπών εκείνων που έσπευσαν οικειοθελώς να τις δηλώσουν, με ερμηνευτική εγκύκλιο που θα εκδοθεί άμεσα από το υπουργείο Εσωτερικών, δεν θα ζητηθεί η είσπραξη των συγκεκριμένων οφειλών, εφόσον δεν έχουν ήδη καταβληθεί στους Δήμους.

Προς νέα ρύθμιση για τα κενά μη ηλεκτροδοτούμενα κτίσματα

Με τη νέα ευνοϊκή ρύθμιση επιτρέπεται και η δήλωση αδήλωτων επιφανειών μη ηλεκτροδοτούμενων ακινήτων, προκειμένου η απαλλαγή από τα δημοτικά τέλη και τους δημοτικούς φόρους να ισχύσει και για τα επιπλέον τετραγωνικά που θα δηλωθούν.

Προϋπόθεση, ωστόσο, είναι η μη χρησιμοποίηση του μη ηλεκτροδοτούμενου ακινήτου να έχει δηλωθεί με υπεύθυνη δήλωση στον οικείο δήμο μέχρι τις 31-12-2019 – σύμφωνα με τη διάταξη της παραγράφου 1 του άρθρου 103 του ν. 4604/2019 – ώστε η απαλλαγή από τους δημοτικούς φόρους και τα δημοτικά τέλη να ισχύει καταρχήν αναδρομικά και μέχρι τις 31-12-2019 και εν συνεχεία και για το χρονικό διάστημα από την 1η-1-2020 και μέχρι την επαναχρησιμοποίηση και ηλεκτροδότηση του ακινήτου.

Όσοι ιδιοκτήτες μη ηλεκτροδοτούμενων ακινήτων δεν πρόλαβαν την προθεσμία της 31ης-12-2019 για την υποβολή υπευθύνων δηλώσεων μη χρησιμοποίησης των μη ηλεκτροδοτούμενων ακινήτων τους, εάν δηλώσουν αδήλωτα τετραγωνικά στους δήμους θα οφείλουν τα δημοτικά και άλλα τέλη αναδρομικά για την τελευταία δεκαετία χωρίς καμιά απαλλαγή! Για τους ιδιοκτήτες αυτούς, η απαλλαγή από τα δημοτικά τέλη και τους δημοτικούς φόρους θα ξεκινήσει από την ημέρα δήλωσης και μετά.

Για το θέμα αυτό η ΠΟΜΙΔΑ υπέβαλε στις 5-12-2019 υπόμνημα στο υπουργείο Εσωτερικών ζητώντας παράταση της προθεσμίας υποβολής δηλώσεων για τα κενά και μη ηλεκτροδοτούμενα ακίνητα, αλλά και πάγια επίλυση του προβλήματος αυτού. Ο υπουργός Εσωτερικών κ. Παναγιώτης Θεοδωρικάκος απάντησε στην Ομοσπονδία ότι θα αναλάβει πρωτοβουλία για να δοθεί νομοθετικά παράταση έως τις 30 Ιουνίου 2020 στην προθεσμία υποβολής δηλώσεων για τα κενά και μη ηλεκτροδοτούμενα ακίνητα, η οποία έληξε την 31η Δεκεμβρίου 2019. Παράλληλα ανέφερε ότι θα εξεταστεί η δυνατότητα μόνιμης επίλυσης του προβλήματος αυτού.